Римма Крылова — “Доҕордоһуу кытыла” дипломана

“Доҕордоһуу кытыла” (“Берега дружбы”) диэн поэзия уонна поэтическай тылбаас норуоттар икки ардыларынааҕы ыччаттарга аналлаах бэстибээл-куонкуруһугар химик, биолог үөрэхтээх, буҕаалтыр  идэлээх, эдэр бэйиэт, тылбаасчыт Римма Крылова кыттан, дипломант үрдүк аатын сүгэн кэллэ.

edersaas.ru

Күрэх Ростов уобалаһын Неклиновскай оройуонугар алтынньы 6-8 күннэригэр, норуоттар икки ардыларынааҕы “Доҕордоһуу кытыла” 7-с бэстибээл чэрчитинэн ыытылынна.

Далее →

Вячеслав Ар-Серги – «Үрүҥ хаар алгыһа» бэстибээл ыалдьыта

үгүҥҥүттэн ыла «Үрүҥ хаар алгыһа» IV норуоттар икки ардыларынааҕы поэзия бэстибээлин ыалдьыттарын билиһиннэрэн саҕалыыбыт. Бэстибээл алтынньы19-22 күннэригэр Дьокуускайга буолуоҕа. Москваттан, Удмуртияттан, Татарстантан, Азербайджантан, Словенияттан ыалдьыттар кэлиэхтээхтэр. Кинилэр кимнээхтэрий, туох айымньылаахтарый, саха суруйааччыларыгар тугунан көмөлөөх-амалаах буолуохтарай?

edersaas.ru

Бэстибээл аан бастаан Саха сиригэр 2012 сыллаахха ыытыллыбыта, ол онтон ыла икки сылга биирдэ маннык поэзия бырааһынньыгын тэрийии үгэһэ олохсуйда. Манна араас омук бэйиэттэрэ көрсүһэн, кэпсэтэн, бодоруһан, инникитин бииргэ үлэлэһэргэ ааннар арыллаллар: ким тылбаасчытын булар, ким фестивальга, куонкуруска кыттар суолун тобулар, ким көннөрү биир санаалаах киһитин таба тайанар. Урукку бэстибээллэр түмүктэринэн, Польшаҕа саха аныгы поэзиятын антологията тахсыбыта, үгүс саха суруйааччыларын айымньылара англия, болгар, поляк, вьетнам, турок, кыргыз, татаар, тыва, бүрээт тылларыгар тылбаастанан ол дойдулар хаһыаттарыгар, сурунаалларыгар таҕыстылар. Онон “Үрүҥ хаар алгыһа” бэстибээл саха литературата атын норуоттарга биллэригэр олук буолар.

Далее →

«Родная книга»: Писатели указали на необходимость возрождения школы переводов с национальных языков

В республике состоялись семинары-практикумы по вопросам художественного перевода поэтических произведений с языков народов России «Родная книга». В мероприятиях приняли участие более 60 писателей, поэтов и переводчиков.


В рамках проекта состоялись лекционные и практические занятия по проблемам современного перевода, рабочие семинары по переводу поэзии с национальных языков на русский, а также творческие встречи с поэтами и переводчиками.

В составе делегации из Москвы приехали издатель, лауреат премии «Поэт» 2017 года  Максим Амелин, поэт, переводчик, литературовед, сценарист Виктор Куллэ, поэт, прозаик, переводчик, заведующий отделом прозы журнала «Звезда» Евгений Каминский и другие.

28 сентября прошла пресс-конференция в Республиканском медиа-центре, на которой члены делегации рассказали о проекте «Родная книга», а также представили выпущенную весной этого года Антологию современной поэзии народов России.

Далее →

“ҮРҮҤ ХААР АЛГЫҺА” — поэзия бэстибээлэ доҕотторун төрдүс төгүлүн түмүөҕэ

Быйыл алтынньы 19 күнүгэр  Дьокуускайга ыытыллар “ҮРҮҤ ХААР АЛГЫҺА”  IV норуоттар икки ардыларынааҕы поэзия бэстибээлигэр ыраахтан-чугастан айар куттаах ыалдьыттарбыт — бэйиэттэр, тылбаасчыттар, кинигэ таһаарааччылар, литературнай кириитиктэр, суруналыыстар кэлиэхтэрэ.

Далее →

Драматург Харысхал «Эргиллиэм хайаан да!» кинигэтин сүрэхтээтэ

Суруйааччы, драматург, прозаик, Саха Өрөспүүбүлүкэтин культуратын үтүөлээх үлэһитэ, Арассыыйа Улахан Литературнай бириэмийэтин лауреата Василий Егорович Васильев-Харысхал «Эргиллиэм хайаан да!» кинигэтин сүрэхтэниитэ алтынньы ый 5 күнүгэр Аммаҕа уонна бүгүн алтынньы ый 6 күнүгэр Майаҕа элбэх дьон сэҥээриитин ылан буолла.

Кинигэ сүрэхтэниитигэр кыттыыны ыллылар: Саха сирин суруйааччыларын ассоциациятын бэрэссэдээтэлэ Олег Сидоров, СӨ культуура министрин солбуйааччыта Николай Макаров, Духуобунас академиятын академига Афанасий Мигалкин уонна «Сахамедиа» холдинг генеральнай дириэктэрин бастакы солбуйааччыта Афанасий Ноев. Василий Егорович  төрөөбүт дойдутугар, Аммаҕа Күннүк Уурастыырап аатын сүгэр киин библиотекаҕа үгүс дьон кыттан санааларын үллэһиннилэр, биир дойдулаахтарынан киэн тутталларын биллэрдилэр. Чуолаан, Амма улууһун баһылыга Николай Архипов: «Василий Егорович Амма улууһун дьиҥнээх патриота, өрүүтүн санаатын аһаҕастык этэн туран биир дойдулаахтарын туһугар кыаҕа баарынан күүс көмө буоларын таһынан, саха саарыннарын ааттара сахабыт норуотугар төннүүтүгэр сүҥкэн оруоллааҕа бу кинигэҕэ көстөр…» диэтэ. 

Писатели из Якутии стали дипломантами всероссийского фестиваля-конкурса

В Анапе состоялся традиционный Всероссийский литературный фестиваль-конкурс «Поэзия русского слова». В нем впервые из республики приняли участие и успешно дебютировали писатели Ольга Пашкевич и Сергей Москвитин.

Учредителями фестиваля-конкурса являются краевое отделение Союза писателей России и администрация города-курорта Анапа. На фестивале работало жюри во главе с неизменным президентом – членом правления Союза писателей России, членом жюри всероссийских литературных премий, конкурсов и фестивалей, поэтом и драматургом Василием Дворцовым.

Участникам «Поэзии русского слова» не приходилось скучать: торжественные церемонии открытия и закрытия форума в Центре культуры «Родина», знакомство друг с другом, выступления на сцене и в рамках конкурсных номинаций, чтение своих произведений в формате свободного микрофона в анапской «Литературной кофейне», экскурсия в музей «Горгиппия».

В этом году заявки на участие подали прозаики, поэты и переводчики из 23 регионов России. География простиралась от Якутии до Удмуртии, от Волгоградской до Смоленской областей, от Мурманска до Москвы. Открывая фестиваль, его президент Владимир Дворцов сказал: «За три года фестиваль получил авторитет в нашей стране и не только. Впереди – статус международного!»

Далее →

Буруут

Пьеса

 

Онньуур дьоно:

Сэмэн – сэбиэскэй саллаат.

Анна – сиэстэрэ.

Фриц – ньиэмэс саллаата.

Семен Петрович – сэрии бэтэрээнэ.

Анна Михайловна – сэрии бэтэрээнэ.

Фриц Брут – ньиэмэс бааһынайа.

Дайаана – сиэн кыыс.

Иосиф Брут – тюрколог-чинчийээччи.

Далее →

Умнуллубут алдьаммыт ноутбук кистэлэҥнэрэ

(Эсселэр тиһиктэрэ)

 

СУОРУН ОМОЛЛООН

(Хомойуох иһин, ыстатыйа толору

тиэкиһэ сүппүт, быстаҕастара эрэ ордубуттарыгар махтал)

Ааптар

 

Кырдьаҕаһы хааһахха сүгэ сылдьан сүбэ­лэттэриэххэ» диэн саха өс хоһооно баар. Суорун Омоллооҥҥо алҕас айахха киирбиччэ итинник этэн былдьанаайаҕыт, кырдьаҕас өһүргэнэн да кэллэҕинэ көҥүлэ. Өссө хааһахха угаары гыммыт буола-буолаҕыт диэн баран үстүүлээх күрүөнү үрдүнэн түһэн, бүдүрүйэн да көрбөккө, иннин диэки сундулуччу бара туруох киһи.

Тоҕуһуон сэттэ сыл кыстык хаарын уулларан, ытык кырдьаҕаспыт Суорун Омоллоон бу со­то­рутааҕыта, балаҕан ыйын 14-с күнүгэр то­ҕуһуон биир сааһын туолла. Хааһахха сүктэ­риэҕинээҕэр, мин көрдөхпүнэ, өйө-санаата өссө чөллөрүйбүт, хараҕын уота өссө сырдаабыт курдук. Мин эрэ көрдөхпүнэ буолуо дуо, бу ааспыт кыһын Москваҕа Саха култууратын уонна искусствотын күннэригэр Россия суруйааччыларын Сойууһун дьиэтигэр Суорун Омоллоон тыл этэн бүппүтү­гэр, онно-мустубут нуучча суруйааччылара сө­ҕөн-мах­тайан, санааларыгар санаа эбинэн, кы­нат­тарыгар кынат үүннэринэн ытыстарын та­һы­на олороллоро харахпар бу баар. Кинилэр са­нааларын барытын Валентин Распутин толору аҕыйах тылынан этэн кэбиспитэ. Сахалар эһиги дьиҥнээх баайгыт алмааскыт буолбатах, бу эһиги ытык кырдьаҕаскыт Суорун Омоллоон баар. Суох, кини эһиги эрэ баайгыт буолбатах, ки­ни бүтүн Россия, ол аата бүтүн Аан дойду баайа буолар диэн иэйэн-куойан этэн турар. Өссө кини: «Нуучча литературатыгар билигин ыара­хан кэмнэр тураллар. Билиҥҥи бу харчыга ха­раҥарыы, көмүскэ көҕүйүү үйэтигэр биһиги литературабыт мөлтөөтө, ону эһиги сахалар эрэ биһигини өйүүгүт, көмөлөһөҕүт, онон эһиэхэ махтал», – диэбитэ.

Далее →

Үйэ аҥарынан кинигэлэммит бэйиэт

(Григорий Дохунаев хоһооннорун хомуурунньугун туһунан бэлиэтээһиннэр)

 

Григорий Дохунаев. Мин кинини уни­верси­тек­ка устудьуоннуу сылдьыа­ҕыттан, «Сэр­гэлээх уоттара» литературнай түмсүүттэн, үйэ аҥа­рын анараа ҥттүттэн билэрим. Мин оччолорго Дьо­куускай куорат 2-с №-дээх оскуолатыгар 9-с кы­лааска үҥрэнэ сылдьан устудьуоннар “Сэр­гэлээх уоттара” түмсүүлэригэр сылдьар этим. Ол саҕана түмсүүнү Иннокентий Дмитриев (кэлин Сиэн Чолбодук) тыл­ларыгар “Ньургуһуннар” диэн билиҥҥэ диэри киэҥник ылланар ырыа мелодиятын айбыт Василий Протодьяконов са­лайара. Мин, оскуола оҕото, онно соҕотох этим уонна ол саҕанааҕы саҥа саҕалаан эрэр эдэр суруйааччылары үгүстэрин кытта бииргэ дьа­­рыктанарым. Аҥардас Григорий Дохунаев куу­руһуттан Иван Сысолятин, Петр Аввакумов, Николай Рыкунов, Петр Дмитриев бары Россия суруйааччылара, Егор Жирков уонна Иван Кузьмин (биир дойдулаахтарым), кэлин “Кыталык ырыата” диэн бэртээхэй сэһэни таһаартарбыт Николай Габышев–Нэртэ бааллара.

Далее →

Айыыһыт Хотун биир күнэ

Аҕыс иилээх-саҕалаах аан ийэ дойду үрдүк мэҥэ халлаанын сэттис хаттыгар хаһан да күн киирбэт, кыһын кэлбэт сырдык сылаас дойду киэҥ алааһын хабыллар хаба ортотугар моҕол ураһа турар. Бу – уйаара-кэйээрэ биллибэт, кы­тыыта көстүбэт алааска икки атахтаах, иннинэн сирэйдээх үөскүүр-ууһуур дьаһалын барытын бас билэр Айыыһыт хотун резиденцията. Сан­даарыйбыт туос ураһаҕа Айыыһыт хотун утуйа сытар. Төһө да күн көрдөр, түүҥҥү тыын са­тыылаан, салгын хойдон, тыас-уус намыраан турар. Бэл, бу алааска тохтообокко чуопчаарар чыычаахтар бааллара-суохтара биллибэт. Айыы­һыт сэргэх уутун уйгуурдумаары, илии-атах буо­лар дьуһуурустубаҕа сылдьар эрэкэ-дьэрэкэ уол­лаах кыыс отур-ботур кэпсэтэллэр.
– Бүгүн хотуммут кут иччилиир күнэ. Үлэ элбэх, – диир уол. – Тура илигинэ чэйдиэх.
Кыыс уһун баттаҕын тараан, суһуоҕун өрүнэ олорор. Кинилэр субу эрэкэ-дьэрэкэ оҕолор уоп­сайдарыттан кэлэн олороллор. Ыксааннар чэй­дээбэккэ кэлэн хааллылар.
– Чэ, оттон чэйгин оргут. Эн ыксаппытыҥ дии, – диэн кыыс өс саҕа буолар.

Далее →