Санаалыын сырдаан, дууһалыын байан…

Саха норуодунай суру­йааччылара Семен, ­Соф­рон Даниловтар ытык биһиктэригэр, оҕо төрөөн оонньоон ааспыт, сырдык ыраны сү­рэхтэри­гэр уйа­лаабыт алаастарыгар Бор­го эмиэ үктэн­ни­бит. Кыыс хатыҥнар намылыһа-нас­кылдьыһа кө­нө налыы хонуулуун көмүс мө­һүүрэнэн си­мэммиттэрэ этиэхтэн кэрэтэ! Тоҕус сыллааҕыта бу манна хоһоон түһүлгэтин тэрийсэ, Мытаах­тан сыарҕалаах атынан кэлбиттээхпит. Бор алаас киэҥ киэлитэ кырса маҥан хаарынан туналыйа сандааран турбут кэмэ өйтөн сүппэт. Барыта сыр­дыга, ырааһа, киэҥэ, холкута… Дьыл хайа да кэ­мигэр кэлбити хатыламмат кэ­рэтинэн сөхтө­рөр, иһийэн туран ис иэйиилиин сэһэргэһэргэ күһэ­йэр ытык алаастан ол иһин үөскээн таҕыстахта­­ра, уран тыллаах бэйиэт, суруйааччы, ону кытта ойууһут бэрдэ дьон.
Быйыл саха норуодунай бэйиэтэ Семен Пет­рович Данилов төрөөбүтэ 100 сылынан V Өрөс­пүүбүлүкэтээҕи «Бор көмүс күһүнэ» поэзия фес­тивала балаҕан ыйын 15-16 күннэригэр үрдүк таһым­наахтык ааста.


Ыччат сылынан ыытыллыбыт поэзия фестива­ла киэҥ ха­баан­наахтык ыытыллыытыгар Гор­най улууһун дьаһалтатын ба­һы­лы­гын солбуйааччы В.В. Спи­ридонов, «Мы­таах» нэһи­лиэгин баһы­лы­гын солбуйааччы В.С. Тимофеев, «Тыл кыһата» айар холбоһук салайааччыта Г.Г. Андросов, улуус култуураҕа уон­на духуобунай сайдыыга управ­ле­ниетын на­чальнига Т.Н. Кесарева, Киин­нэм­мит биб­лиотечнай ситим ди­риэк­тэрэ М.Н. Прохорова, ыччат политикатыгар салаа исписэ­лииһэ Н.А. Ни­колаева эрдэттэн былааннаах үлэни ыып­пыттара.
«Бор көмүс күһүнэ» поэзия фестивалын үөрүү­лээхтик арыйыыга Хаҥалас, Таатта улууһуттан кытта бэйиэттэр, уруһуйдьуттар кэлбиттэр. Дьүүл­лүүр сүбэҕэ үлэлэһэ Дьокуускайтан норуо­дунай бэйиэт Иван Мигалкин, Гаврил Андро­сов, Айысхаана, Ираида Попова, Ангелина Василье­ва, Дархаана, олохтоох бэйиэт Алек­сандр Тарасов уонна ГЧИ үлэһитэ Мария Кирилли­на тиийбиппит.
Поэзия фестивалын сонун көрүҥэ – уруһуйга күрэх ыытылынна. Бор алаас киэҥ иэнинэн пле­нердээх отут оҕо, ыччат дьон арҕам-тарҕам оло­рон айылҕаны дьүһүйдүлэр. Дьүүллүүр сүбэни Хаҥалас улууһун оҕо художественнай оскуола­тын преподавателэ И.И. Дьяконов салайда. Илья Иннокентьевиһы кытта кэлсибит үөрэнээччи­лэр эмиэ күрэхтэргэ кытыннылар. Түмүккэ Гран При хаһаайынынан 10-с кылаас үөрэнээччитэ Нары­йа Куо Кириллина (Бэрдьигэстээх, улуустааҕы гимназия), орто сүһүөх кылаастарга Юля Пост­никова (Покровскай), үрдүкү кылаастарга Ва­лерия Лаптева (Горнай, Кировскай оскуолата), оттон ыччат дьон бөлөҕөр Аркадий Михайлов (По­кровскай) бастакы миэстэни ылан үөрүү өрө­гөйүн биллилэр.
Сынньалаҥ киинигэр «…сахам саҥа ырыала­рын – саҕалыаххыт, билэбин» диэн литератур­най-музыкальнай дьүһүйүүнү көрүүгэ тоҕус нэ­һи­лиэк кыттыыны ылла. Дьүүллүүр сүбэҕэ үс суруйааччы уонна методист-библиотекарь бу кө­рүҥү сыаналааһыҥҥа ананныбыт. Хамаанда састаабыгар үс эдэр ыччат, икки үөрэнээччи киирбитэ тута сонуннук көһүннэ.
Семен Данилов аатынан Бэрдьигэстээх орто оскуолата «Ырыабын аахпыт уол оҕо, көрүө дьо­ну, олоҕу мин тыыннаах харахпынан» туруоруу­та бастаата. Иккиһи «Аан дойдуну анааран» диэн Бэрдьигэстээх орто оскуолата, үһүс миэстэни «Ахтылҕаннаах мин дойдум» диэн дьүһүйүүнэн кыттыбыт Мытаах нэһилиэгин хамаандата ылла.
Бу манна тус бэйэм, бастакы нүөмэринэн кыт­тыбыт Маҕарас хамаандата «Үөрэххэ ыҥы­рыы» диэн тиэмэлээх туруоруутун олус биһи­рээ­тим. Семен Данилов хоһоонноруттан олус үчүгэйдик таҥыллан оҥоһуллубут бэйэтэ мю­зикл таһымнаах толоруу этэ. Онно баара араас көрүҥ: ырыа, хоһоон, үҥкүү – оччотооҕу эдэр ыччат үрдүккэ, сырдыкка таласпыт үрдүк күүрээннээх олоҕо.
Музей-галерея дьиэтигэр ити кэмҥэ «Дууһа­бар айыы баҕата, сүрэхпэр олох ырыата» бэйэ ай­быт хоһоонун толорууга улуус сэттэ нэһилиэгиттэн, Тааттаттан, Дьокуускайтан кэлбит барыта отут кыттааччыны дьүүллүүр сүбэ иһиттэ. Бу кө­рүҥҥэ олохтоохтор аҥардастыы күннээтилэр. Улуустааҕы эдэр ааптардар «Дьүрүскэн» түмсүү­лэриттэн Мария Степанова – I миэстэ, Василий Тимофеев – II, Күөрэлээхтэн сылдьар Мария Федорова – III миэстэни ыллылар.
Балаҕан ыйын 16 күнүгэр, ардаҕы аахсыбак­ка, сииги-сиппэрэҥи билиммэккэ, «Мин сүрэ­ҕим Сиинэ сиһигэр» диэн литература десаныгар «Дьү­рүскэн», «Тыл кыһата» айар холбоһуктар кыт­тыылаахтара айаҥҥа туруммуттара.
Эдэр дьон ол десантан дуоһуйан, бэйэлэригэр элбэҕи арыйан, саҥа санаалардаах төннүбүттэрэ. Норуот тапталлаах бэйиэтэ Семен Петрович Да­нилов 100 сылыгар аналлаах поэзия фести­валыттан бары да астынан, санаалыын сырдаан, дууһалыын байан төнүннүбүт.

Анна Варламова, суруйааччы

«Чолбон» сурунаал №10 2017

Добавить комментарий